Chung tay bảo vệ môi trường nông thôn

15/01/2021

Ô nhiễm môi trường luôn là mối quan tâm của toàn xã hội, đặc biệt là ở nông thôn. Do chất thải từ các làng nghề, rác thải từ sinh hoạt, chăn nuôi trong khu dân cư, việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học trong sản xuất nông nghiệp... làm cho nguồn nước, không khí tại một số vùng nông thôn bị ô nhiễm nghiêm trọng. Để khắc phục tình trạng trên, không chỉ cần sự vào cuộc tích cực của các cơ quan chức năng, mà cần sự chung tay, góp sức của mỗi người dân.

 

Phụ nữ thị trấn Tứ Trưng, huyện Vĩnh Tường trồng hoa tại những khu đất công cộng, tạo cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp.


Hằng năm, tỉnh đã dành hàng trăm tỷ đồng đầu tư cho sự nghiệp bảo vệ môi trường, thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu.

Giai đoạn 2015-2020, tỉnh hỗ trợ hơn 31 tỷ đồng xây dựng hơn 8.000 hầm biogas; hỗ trợ 100 tỷ đồng cải tạo, xây mới rãnh thoát nước thải và hơn 22 tỷ đồng cải tạo, chỉnh trang các nghĩa trang nhân dân khu vực nông thôn. Đồng thời, thực hiện phân bổ 1.077 tỷ đồng cho nguồn kinh phí sự nghiệp môi trường.

Để bảo vệ môi trường nông thôn, các cấp, ngành chức năng, các hội, đoàn thể trong tỉnh thực hiện đồng bộ các giải pháp, tích cực tuyên truyền, triển khai tới các cấp hội cơ sở nhiều mô hình thiết thực nhằm xây dựng môi trường xanh - sạch - đẹp.

Trong đó, các cấp Hội Phụ nữ đã xây dựng được hàng trăm mô hình "Tổ phụ nữ phân loại rác thải tại gia đình", "Đường hoa phụ nữ" tại 133 xã, phường, thị trấn; mô hình "Nhà sạch, vườn xanh", "Tổ phụ nữ tự quản thu gom rác thải", "Tổ phụ nữ tự quản vệ sinh môi trường", CLB "Phụ nữ hạn chế sử dụng túi nilon"... gắn với duy trì tiêu chí môi trường - an toàn thực phẩm trong chương trình xây dựng nông thôn mới, xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu.

Đặc biệt, thực hiện Nghị quyết 38 của HĐND tỉnh về hỗ trợ việc sửa chữa, cải tạo cống, rãnh thoát nước thải và nạo vét các thủy vực tiếp nhận nước thải, chỉ sau hơn 1 năm thực hiện, toàn tỉnh đã hoàn thành việc xây dựng hơn 789 km rãnh thoát nước thải ở khu dân cư. Từ đó, góp phần giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường ở nông thôn.

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh vẫn còn những tồn tại, hạn chế, chất lượng môi trường ở cả đô thị và nông thôn chưa được cải thiện nhiều; hạ tầng thu gom, xử lý nước thải chưa được đầu tư đồng bộ; chưa xây dựng được nhà máy xử lý rác thải tập trung.

Tình trạng ô nhiễm môi trường ở nông thôn do chất thải từ các làng nghề, rác thải từ sinh hoạt, sự lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học trong sản xuất nông nghiệp... làm cho nguồn nước, không khí tại một số vùng nông thôn bị ô nhiễm nghiêm trọng.

Ngoài một lượng lớn rác thải sinh hoạt, chợ nông thôn cũng là nơi phát sinh các loại rác mà chưa có biện pháp xử lý, gây nên gánh nặng cho công tác bảo vệ môi trường.

Do nhu cầu phát triển kinh tế, người dân đang mở rộng quy mô chuồng trại nhưng lại không thay đổi phương thức chăn nuôi, đa phần vẫn “chuồng lợn cạnh nhà, chuồng gà cạnh bếp”, chất thải, nước thải chăn nuôi chưa qua xử lý vẫn thải trực tiếp ra cống, rãnh nước, đường làng, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Xã Vĩnh Thịnh, huyện Vĩnh Tường là địa phương có đàn bò sữa nhiều nhất tỉnh, với hơn 9.000 con bò sữa, 1.000 con bò thịt. Đàn bò sữa phát triển mạnh đã mang lại thu nhập cao cho người dân, tuy nhiên, do hầu hết các hộ đều chăn nuôi trong khu dân cư, mỗi ngày đàn bò thải ra khoảng 260 tấn chất thải, nhưng chỉ xử lý được 40%, cùng với khối lượng lớn nước thải vệ sinh chuồng trại được xả thẳng xuống cống rãnh, các ao hồ và hệ thống mương tiêu khiến tình trạng ô nhiễm môi trường tại địa phương ngày càng nghiêm trọng.

Nguyên nhân của tình trạng trên một phần do ý thức người dân chưa cao. Nhiều người mặc nhiên vứt rác bừa bãi ở bất cứ đâu có thể, vì vậy các bãi rác tự phát vẫn xuất hiện ở nhiều nơi; nhiều người biến kênh mương thành nơi đổ rác gây ách tắc dòng chảy, là nơi phát tán nhiều loại dịch bệnh…

Một số người dân coi việc giữ gìn, bảo vệ môi trường là của cơ quan chức năng, đơn vị thu gom rác thải, chứ không phải là việc của cá nhân. Mặt khác, đa phần người dân không tự phân loại được rác nên việc chôn lấp, thu gom, xử lý gặp nhiều khó khăn.

Việc xử lý rác thải sinh hoạt bằng công nghệ tiên tiến chưa thực hiện được do người dân phản đối việc xây dựng nhà máy xử lý rác thải tại địa phương mình. Rác thải phát sinh ngày một nhiều, các lò đốt rác thải sinh hoạt quy mô cấp xã không đáp ứng được yêu cầu, một số địa phương xử lý bằng cách đốt thủ công, trong đó một số bãi rác nằm ngay trên tuyến giao thông lớn như bãi rác của xã Đồng Văn, huyện Yên Lạc cạnh quốc lộ 2C và tuyến đường đi xã Trung Nguyên.

Do lượng rác thải phát sinh ngày một nhiều, lò đốt rác không thể xử lý được hết, nhiều thời điểm rác thải ở đây chất thành đống, HTX môi trường phải dùng biện pháp đốt thủ công ngay bên ngoài lò đốt nên bãi rác này luôn trong tình trạng cháy âm ỉ cả ngày lẫn đêm, khói bụi không chỉ ảnh hưởng đến những hộ dân sống xung quanh mà còn ảnh hưởng đến người tham gia giao thông...

Để khắc phục những tồn tại trên, phấn đấu đến năm 2025, tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải sinh hoạt đạt quy chuẩn môi trường ở khu vực nông thôn đạt 80%, ngoài trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, các cấp, ngành, các địa phương cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm của mỗi người dân, cộng đồng trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường nông thôn.

Mỗi hộ gia đình cần có thùng chứa rác và tự phân loại rác, bỏ rác đúng nơi quy định. Các hộ chăn nuôi cần đưa các trang trại ra ngoài khu dân cư theo quy hoạch. Trong sản xuất nông nghiệp, cần hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thu gom vỏ bao đúng nơi quy định để xử lý; tăng cường sử dụng phân hữu cơ, không dùng phân tươi bón trực tiếp cho cây trồng.

Chính quyền các địa phương cần quy hoạch, xây dựng hệ thống hạ tầng để giải quyết vấn đề vệ sinh môi trường nông thôn; xây mới, sửa chữa 100% rãnh thoát nước trong khu dân cư; tuyên truyền để người dân đồng thuận với chủ trương xây dựng nhà máy xử lý rác thải hiện đại; xây dựng các khu chăn nuôi tập trung đúng tiêu chuẩn; quy hoạch để dần đưa chăn nuôi ra khỏi khu dân cư...

Nguồn: VPO

Các tin đã đưa ngày: