Bảo vệ trẻ em trước nguy cơ bị xâm hại khi sử dụng mạng xã hội

22/06/2022

Mạng internet nói chung và mạng xã hội (MXH) nói riêng là môi trường để tìm hiểu thông tin bổ ích cho trẻ em trong quá trình học tập và giải trí sau những giờ học căng thẳng, tuy nhiên cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ với trẻ, trong đó có nguy cơ bị xâm hại. Vì vậy, việc giáo dục kỹ năng, quan tâm sát sao tới trẻ trong việc sử dụng MXH là việc rất cần gia đình, nhà trường và các ngành chức năng quan tâm.

Cha mẹ cần quản lý, giám sát khi cho trẻ sử dụng các thiết bị công nghệ có kết nối mạng. Ảnh: Dương Chung

Số lượng trẻ em tiếp xúc và sử dụng mạng internet, MXH ngày càng nhiều. Có những trẻ chỉ 10 - 12 tuổi mà tài khoản Facebook có tới 2.000 - 3.000 bạn bè, hầu hết đều là người lạ, chưa từng gặp. Tuy nhiên, không phải em nào cũng cảnh giác, biết tự bảo vệ mình trong các mối quan hệ, khi giao tiếp trên môi trường này.

Theo thống kê của Phòng Cảnh sát hình sự (Công an tỉnh), từ năm 2021 đến hết quý I/2022, trên địa bàn tỉnh xảy ra 6 vụ hiếp dâm, 14 vụ giao cấu, 2 vụ dâm ô với người dưới 16 tuổi; trong đó có nhiều vụ bắt nguồn từ các mối quan hệ qua MXH.

Thủ đoạn của các đối tượng đều không quá tinh vi và không mới, chủ yếu là làm quen qua Facebook, Zalo rồi rủ nạn nhân đến những nơi vắng vẻ để xâm hại; hoặc tán tỉnh để thân quen rồi dụ dỗ nạn nhân gửi ảnh, video nhạy cảm, riêng tư, sau đó sử dụng những hình ảnh này để ép nạn nhân cho quan hệ tình dục.

Dù vậy, do thiếu kỹ năng ứng xử, giao tiếp, kinh nghiệm sống, lại thiếu sự quản lý, quan tâm của bố mẹ nên nhiều trẻ dễ bị dụ dỗ, đe dọa và từ đó bị xâm hại.

Những năm gần đây, các cấp, ngành chức năng đã đẩy mạnh tuyên truyền về việc phòng, chống nguy cơ xâm hại trẻ em khi sử dụng MXH. Sở Thông tin và Truyền thông phối hợp với Công an tỉnh, Sở VH-TT&DL và các cơ quan thông tấn, báo chí của tỉnh tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, đăng tin, bài cảnh báo về những nguy cơ trẻ có thể bị xâm hại khi sử dụng MXH; không chia sẻ thông tin với những người không quen biết; cảnh báo những trang mạng có nội dung xấu, kích động, tiêu cực.

Sở GDĐT đặc biệt quan tâm tới việc giáo dục kỹ năng sử dụng MXH an toàn cho học sinh bằng cách tổ chức các lớp bồi dưỡng, tập huấn cho giáo viên, học sinh về cách thức sử dụng MXH; tổ chức các buổi tọa đàm, ngoại khóa về vấn đề này…

Tuy nhiên, bên cạnh sự vào cuộc của các cấp, các ngành, để đảm bảo an toàn, phòng, chống xâm hại cho trẻ em khi sử dụng MXH, cần tăng cường việc quản lý, giám sát chặt chẽ trẻ ở cả 3 môi trường: Gia đình - nhà trường - xã hội. Trong đó, gia đình là bước đầu tiên và quan trọng nhất.

Trung tá Đỗ Đình Thành, Trưởng Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh) cho biết: "Để phòng, chống nguy cơ xâm hại cho trẻ khi sử dụng MXH trước hết rất cần sự quản lý, theo dõi sát sao của phụ huynh trong việc cho con sử dụng các thiết bị điện tử có kết nối mạng.

Hướng dẫn con nguyên tắc sử dụng MXH an toàn như cài đặt quyền riêng tư, hạn chế cho người lạ xem các thông tin trong tài khoản cá nhân; không kết bạn với người lạ trên MXH; không được cung cấp các hình ảnh, thông tin riêng tư cho người lạ qua MXH; không đi chơi với bạn quen trên MXH mà không có sự cho phép của bố mẹ; khi bị đe dọa, gửi những thông tin, hình ảnh mang tính chất thô bạo, xâm hại qua MXH, hãy chặn, chia sẻ với cha, mẹ.

Bên cạnh đó, khi bị xâm hại, trẻ và gia đình không nên vì tâm lý e ngại, xấu hổ mà giấu giếm vụ việc, cần báo với các cơ quan chức năng để kịp thời xử lý đối tượng, ngăn chặn những hậu quả đáng tiếc xảy ra".

Ngoài việc hướng dẫn, quan tâm theo dõi con trong việc sử dụng MXH, các phụ huynh cũng nên quan tâm đến tâm lý của con em mình, gần gũi, chia sẻ, kết nối với các chuyên gia tâm lý để kịp thời giải đáp các vấn đề về giới tính cho con; kịp thời can thiệp khi con có biểu hiện, diễn biến tâm lý khác lạ…

Chị Nguyễn Thị Hợi, giảng viên Tâm lý học, Trường cao đẳng Vĩnh Phúc cho biết: “Với trẻ em, đặc biệt là các bạn ở tuổi dậy thì, MXH là một môi trường rất hấp dẫn bởi các mối quan hệ mới mẻ, có thể tìm kiếm sự đồng cảm, chia sẻ của nhiều người khi bày tỏ cảm xúc, tâm trạng của mình.

Vì vậy, việc phụ huynh cấm con sử dụng MXH là không nên, có thể dẫn tới phản ứng tiêu cực từ các em. Thay vào đó, phụ huynh nên chia sẻ với con như một người bạn, nói chuyện, cảnh báo các con về nguy cơ có thể bị xâm hại khi sử dụng MXH để con chủ động đề phòng; thống nhất với con về quy tắc sử dụng MXH và yêu cầu con đảm bảo tuân thủ những quy tắc đó.

Khi phát hiện con có biểu hiện khác lạ như hoảng sợ, lo lắng, bồn chồn, không nên nóng giận với con mà cần bình tĩnh chuyện trò, tìm hiểu để kịp thời có hướng xử lý”.

Nhu cầu sử dụng internet, MXH để học tập, giải trí của trẻ em ngày càng cao và là tất yếu trong xu thế toàn cầu hóa. Tuy nhiên, nếu không được quan tâm, hướng dẫn những kỹ năng sử dụng an toàn thì môi trường mạng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ảnh hưởng tới tâm lý, sức khỏe của trẻ. Vì vậy, để bảo vệ trẻ em khi tham gia môi trường mạng, cần sự chung tay của cả hệ thống chính trị, cá nhân, tổ chức, cộng đồng và gia đình.

Nguồn: VPO

Các tin đã đưa ngày: