Ô nhiễm rác thải kênh mương - câu chuyện chưa có hồi kết

06/07/2021

Mặc dù chính quyền địa phương và các đơn vị chức năng đã triển khai nhiều giải pháp song tình trạng người dân vứt rác thải xuống các dòng kênh vẫn tiếp tục tái diễn, gây ứ đọng, tắc nghẽn dòng chảy, ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến việc điều tiết nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và đe dọa an toàn kênh mương.

Rác thải trên kênh mương không hề giảm

Kênh mương thủy lợi có vai trò quan trọng trong việc dẫn nước tưới, tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp và phòng chống thiên tai. Tuy nhiên, từ nhiều năm nay, ngoài đảm nhận những nhiệm vụ này, hệ thống kênh, mương thủy lợi còn phải oằn mình cõng một lượng rác khổng lồ, từ vỏ bao bì, chai lọ, túi nilon, hộp nhựa, thủy tinh cho đến xác động vật chết. 

Trước thực trạng đó, năm 2017, UBND tỉnh cho lắp đặt 35 lưới chắn rác trên hệ thống kênh chính tả ngạn Liễn Sơn, kênh 6A, 6B để phân định địa bàn và gắn trách nhiệm cho chính quyền các xã trong công tác xử lý rác thải. Thế nhưng lượng rác thải trên các tuyến kênh vẫn không hề giảm bớt và luôn trong tình trạng vớt rồi lại đầy bởi ý thức của người dân chưa thực sự thay đổi.

Trên tuyến kênh chính Liễn Sơn đoạn chảy qua địa bàn xã Vân Hội, huyện Tam Dương do Xí nghiệp Thủy lợi Tam Dương quản lý, chúng tôi nhận thấy mực nước khá cao, lưu lượng dòng chảy lớn song trên bề mặt kênh xuất hiện nhiều rác thải trôi dạt, rồi mắc lại ở lưới chắn rác giao giữa 2 xã Vân Hội và Duy Phiên. Các cán bộ thủy nông của Xí nghiệp Thủy lợi Tam Dương đã phải rất vất vả vớt rác để bảo đảm an toàn dòng chảy, đưa nước tưới, tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Bà Trần Thị Kim Thảo, Cụm trưởng Cụm Thủy lợi Phú Vinh, Xí nghiệp Thủy lợi Tam Dương cho biết: “Nhằm bảo đảm nước tưới tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp, chúng tôi đã phải phân bổ toàn bộ công nhân trực tại lưới chắn rác để vớt rác ít nhất 2 lần/ngày. Thế nhưng do lượng rác dồn về quá nhiều, có thời điểm, tại vị trí lắp đặt lưới chắn rác đã xảy ra tình trạng sạt lở bờ kênh.”

Chia sẻ về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Hoàng, Giám đốc Xí nghiệp Thủy lợi Tam Dương cho hay, năm 2017, trên 18 km kênh chính tả ngạn Liễn Sơn do xí nghiệp quản lý được lắp đặt 7 lưới chắn rác nhằm phân định địa bàn và gắn trách nhiệm cho chính quyền các xã trong công tác xử lý rác thải. Thế nhưng có những thời điểm lượng rác dồn về rất nhiều, công nhân không trục vớt kịp, nguy cơ xảy ra sạt lở bờ kênh tại các vị trí lắp đặt lưới chắn rác là khó có thể tránh khỏi. Từ năm 2017 đến nay, xí nghiệp đã phải chi thêm hàng tỷ đồng để sửa chữa nhiều vị trí sạt lở trên các tuyến kênh, trong đó, chủ yếu là ở gần các lưới chắn rác.

Cần thay đổi nhận thức của người dân

Hệ lụy từ vấn nạn rác thải trên kênh, mương đã rất rõ ràng. Tuy nhiên, trên thực tế, việc lắp đặt lưới chắn rác; bố trí nhân công, hệ thống máy móc, trang thiết bị để trục vớt và xử lý rác thải trên kênh, mương tốn khá nhiều chi phí và cũng chỉ là giải pháp tạm thời. Nguy cơ ô nhiễm môi trường, ô nhiễm nguồn nước, đe dọa đến an toàn các tuyến kênh vẫn xảy ra. Vì vậy, để giải quyết triệt để tình trạng này, điều quan trọng nhất là làm thế nào để thay đổi ý thức, hành vi của người dân ở dọc các tuyến kênh, mương, nhất là ở khu vực đầu nguồn.

Hiện nay, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Liễn Sơn quản lý, khai thác và bảo vệ 90 km kênh tưới cấp I, 146 km kênh tưới cấp II và hàng nghìn km kênh tưới cấp III và kênh mương nội đồng phục vụ tưới tiêu cho khoảng 67.000 ha đất canh tác và nuôi trồng thủy sản của 7/9 huyện, thành, thị của tỉnh. Đồng thời, tiếp nhận quản lý 35 lưới chắn rác trên kênh chính tả ngạn Liễn Sơn và kênh 6A, 6B từ các địa phương (năm 2020). Để giảm thiểu tình trạng xả rác trên các tuyến kênh, công ty đề nghị các cấp, chính quyền địa phương tích cực vào cuộc để làm tốt công tác thu gom, xử lý rác thải, đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức, trách nhiệm trong công tác bảo vệ môi trường và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh về việc tháo dỡ lưới chắn rác, hiện công ty đã thực hiện rà soát và có văn bản kiến nghị gửi Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho tháo dỡ gần 10 lưới chắn rác trong năm 2021. Đồng thời, tiếp tục đề xuất tỉnh cho tháo dỡ toàn bộ hệ thống lưới chắn rác trên kênh chính tả ngạn Liễn Sơn, kênh 6A, 6B nếu ý thức bảo vệ kênh, mương của người dân có sự chuyển biến tích cực. Trong trường hợp phải để lại, thì mỗi huyện, thành phố chỉ duy trì 1 lưới chắn rác để trả lại sự thông thoáng cho các tuyến kênh, bảo đảm công tác tưới, tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp và phòng chống thiên tai.

 

Theo: Vinhphuc.gov.vn

Các tin đã đưa ngày: